Bijwerkingen erger dan de kwaal?

Bij veel klachten kan een geneesmiddel verlichting brengen. Echter, soms kan door het medicijngebruik een nieuwe klacht ontstaan. Dat wordt een bijwerking genoemd. De meeste geneesmiddelen geven weinig of onschuldige bijwerkingen. Maar in sommige gevallen kunnen bijwerkingen ook ernstig zijn. Dan moet in overleg een keuze gemaakt worden. Hoe ernstig is de oorspronkelijke aandoening, hoe vervelend is de bijwerking en is er een beter alternatief voorhanden?

Goedwerkende geneesmiddelen die vrij zijn van bijwerkingen, bestaan eigenlijk niet. Iedereen die een medicijn gebruikt, loopt dan ook een zeker risico. Geneesmiddelfabrikanten zijn verplicht om alle -dus ook de uiterst zeldzame- bijwerkingen van het product te vermelden in de cliëntenbijsluiter. Bepaalde cliëntengroepen hebben een groter risico op het krijgen van bijwerkingen. Bijvoorbeeld ouderen; doordat bij hen de nieren en lever langzamer werken, verdwijnen veel geneesmiddelen langzamer uit het lichaam waardoor ongewenste neveneffecten langer kunnen aanhouden. Ouderen zijn bovendien gevoeliger voor geneesmiddelen die een effect hebben op het zenuwstelsel. Hierdoor kunnen allerlei bijwerkingen ook eerder optreden.

Zwangerschap
Vrouwen die zwanger zijn of een zwangerschapswens hebben moeten extra voorzichtig zijn. Veel geneesmiddelen hebben invloed op de ontwikkeling van het ongeboren kind. Onze apotheekmedewerkers weten welke middelen wel of niet tijdens zwangerschap gebruikt kunnen worden. Ook als u zwanger wilt worden moet u laten nagaan of u bepaalde middelen nog wel kunt gebruiken. Juist in de eerste weken van de zwangerschap kan een geneesmiddel heel schadelijk zijn voor de vrucht!


Veel voorkomende bijwerkingen

Maag- en darmklachten
Geneesmiddelen bestaan meestal uit lichaamsvreemde stoffen. Het spijsverteringsstelsel weet daar geen raad mee. De maag en de darmen kunnen soms heftig reageren op het gebruik van een nieuw medicijn. Vaak verdwijnen de klachten na verloop van tijd. Soms kunnen maagklachten voorkomen worden door het geneesmiddel tijdens of vlak na de maaltijd in te nemen. Dit staat dan op het etiket vermeld.

Hoofdpijn
Hoofdpijn en duizeligheid zijn veel voorkomende bijwerkingen. Met name geneesmiddelen die inwerken op het centraal zenuwstelsel kunnen deze klachten geven, maar ook bijvoorbeeld geneesmiddelen die ‘nitraat’ bevatten. Of u een geneesmiddel kunt blijven doorgebruiken, hangt af van de ernst en duur van de klachten. Overleg met uw arts of vraag advies in Apotheek Buijs.

Allergie en overgevoeligheid
Het kan zijn dat u overgevoelig wordt voor een bepaald geneesmiddel. In de meeste gevallen uit zich dat in huiduitslag en jeuk. Echter, soms kan de allergische reactie zo ernstig zijn dat de ademhalingsorganen en bloedsomloop verstoord raken. In zo’n geval moet u direct uw arts raadplegen. Een allergische reactie kan optreden wanneer u het geneesmiddel voor het eerst gaat gebruiken, maar ook wanneer u het al langer gebruikt. Eigenlijk kan elk geneesmiddel een overgevoeligheid veroorzaken, maar wij zien het toch wel het meeste bij antibiotica en vaccins. Wanneer u weet allergisch te zijn voor een bepaald geneesmiddel, kunnen wij dit in ons computersysteem registreren. Er wordt dan telkens door onze apotheekmedewerkers gecontroleerd of geen problemen voor u opleveren.

Gewenning en verslaving
Bepaalde geneesmiddelen, zoals slaaptabletten, kalmerende middelen, (sterke) pijnstillers en antidepressiva werken verslavend. Daarom mag uw arts deze middelen alleen in beperkte hoeveelheden voorschrijven. Vaak is er hulp nodig bij het afbouwen van dit soort geneesmiddelen. Wij kunnen u hierbij in overleg met uw arts helpen met behulp van afbouwschema’s. Ook treedt bij het gebruik van deze middelen gewenning op, dat wil zeggen dat het lichaam steeds meer van het geneesmiddel nodig heeft voor hetzelfde effect.

Sommige bijwerkingen kunt u zelf verminderen of voorkomen: lees in ieder geval altijd zorgvuldig het etiket en de bijsluiter. Die kunnen informatie bieden die u nodig heeft. Stop echter nooit zomaar met een geneesmiddel, maar overleg eerst met uw arts of Apotheek Buijs.
 

Meldlocaties voor (nieuwe) bijwerkingen en voor zorgincidenten

Het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb is het nationale meldpunt van bijwerkingen van geneesmiddelen in Nederland. Doordat alle meldingen op één centraal punt worden verzameld, kan Lareb de veiligheid van geneesmiddelen in Nederland bewaken. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk bijwerkingen ook daadwerkelijk worden gemeld (!

U kunt op deze website als gebruiker van geneesmiddelen een bijwerking bij Lareb melden. Uiteraard wordt alle informatie die u aan ons stuurt strikt vertrouwelijk behandeld.

Wanneer u andere ervaringen (geen bijwerkingen) met het geneesmiddel wilt melden, kunt u terecht bij het Meldpunt Medicijnen van DGV. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan problemen met de verpakking of bijsluiterteksten.

Daarnaast is Apotheek Buijs aangesloten bij de de Centrale Medicatie-incidenten Registratie (CMR),  een landelijk meldpunt voor zorgincidenten met als doel het reduceren van risico's in het gehele zorgproces. Zorgverleners kunnen bij CMR incidenten die zijn opgetreden in het proces van voorschrijven, bereiden, afleveren en toedienen van geneesmiddelen anoniem melden aan deze databank. Door incidenten niet alleen intern, maar ook landelijk te registreren worden grotere aantallen meldingen verkregen. Door deze meldingen op uniforme wijze te classificeren, wordt inzicht verkregen in de wijze waarop fouten ontstaan en hoe deze leiden tot schade.

[terug naar de thema-startpagina]